FAQ – pytania o referenda

Referendum lokalne organizują mieszkańcy jednostki samorządu (gminy, powiatu, województwa) i może dotyczyć odwołania organu albo istotnych spraw lokalnych. Referendum ogólnokrajowe zarządza Sejm lub Prezydent za zgodą Senatu i dotyczy spraw o szczególnym znaczeniu dla państwa, w tym zmiany Konstytucji.

W referendum lokalnym o odwołanie organu próg to 3/5 liczby osób, które wzięły udział w wyborze tego organu. W referendum lokalnym merytorycznym próg to 30% uprawnionych mieszkańców. W referendum ogólnokrajowym (art. 125 Konstytucji) wynik jest wiążący, gdy wzięło w nim udział więcej niż 50% uprawnionych. Referendum konstytucyjne (art. 235) nie ma progu frekwencji.

Inicjatywa referendalna w gminie wymaga zebrania podpisów co najmniej 10% uprawnionych do głosowania mieszkańców gminy (w powiecie i województwie – 5%). Kalkulator pokazuje dokładną liczbę podpisów dla 20 największych polskich miast oraz pozwala wprowadzić własne dane.

Referendum ogólnokrajowe zarządza Sejm bezwzględną większością głosów lub Prezydent za zgodą Senatu wyrażoną bezwzględną większością głosów. Z inicjatywą do Sejmu mogą wystąpić m.in. obywatele – jeśli zbiorą podpisy co najmniej 500 000 osób uprawnionych do głosowania.

Główną przyczyną są wysokie progi frekwencji, które zachęcają przeciwników danej inicjatywy do taktycznego bojkotu – łatwiej jest „zatopić” referendum przez nieobecność niż przez głosowanie przeciw. W tabeli historycznej widać, że zdecydowana większość polskich referendów lokalnych z ostatnich lat była nieważna właśnie z powodu niewystarczającej frekwencji.

Szwajcaria stosuje model bez progu frekwencji – wynik jest wiążący niezależnie od liczby głosujących. Referenda odbywają się kilka razy w roku na poziomie kantonów i federacji, a obywatele mają prawo zarówno inicjatywy ustawodawczej, jak i weta wobec uchwalonych ustaw.

To narzędzie znane m.in. ze Szwajcarii, pozwalające obywatelom zablokować ustawę uchwaloną przez parlament. Jeśli w określonym terminie zostanie zebrana wymagana liczba podpisów, ustawa trafia pod referendum, a jego negatywny wynik powoduje jej uchylenie.

Nie. Serwis nie posiada formularzy, kont użytkowników ani analityki marketingowej. Wszystkie obliczenia wykonują się w przeglądarce użytkownika. Szczegóły opisuje polityka prywatności.